Kardeş Sırasının Kişiliğe Etkisi

Psikolojinin önde gelen Kuramcılardan Adler,Freud'un var olan ekolünden ayrılarak,o zamana kadar bilinen tüm teorileri alt üst etmiştir.Bununla birlikte Freud ekolündekiler gibi kişiliğin hayatın ilk 6 yılında oluştuğu görüşüne katılmıştır.
Yapılan araştırmalarda,ilk çocuklar genelde daha sorumluluk sahibi, otoriter, başarı odaklı, kurallara uyan kişiler. İlk çocuk olduklarından ailelerinin beklentileri çok yüksek. O nedenle CEO’ların büyük oranda ilk çocuk olduğu söyleniyor. Aynı durum Amerikalı devlet başkanları, Nobel ödüllü bilim adamları ve astronotlar için de geçerli. Küçük çocuklar ise genellikle daha dışa dönük, neşeli oluyor ve yaratıcı alanlarda kendilerini gösteriyorlar, örneğin sanatsal alanlarda daha başarılı oluyorlar. 

Büyük çocuk melankolik oluyorDoğum sırası konusunda çalışmalar yapan ilk psikologlardan Alfred Adler büyük çocukların aşırı sorumluluk hissi taşıdığını ve bu nedenle de küçük yaşlarından itibaren onları hiç bırakmayan bir melankoli hissettiklerini söylüyor. C.A., büyük çocuk olmayı tarif ederken hep ezilen olmak diyor, diğer kardeşlerinin daha rahat büyüdüğünü, kendisinin ise hep ağır sorumluluklar altında ezildiğini, horlandığını düşünüyor: “Kardeşine ders çalıştır, o küçük sen ona bakacaksın, teneffüste kardeşine bak, ona örnek ol, ödevini yaptır vs vs. Anne baba kavga eder sana patlarlar, genelde kabak her durumda sizin başınıza patlar.” 
Öte yandan sürekli senden sonra gelene öğretmek, yolunu açmak, örnek olmak, anne babana karşı dahi onu korumak, dayanışmak, ‘büyük’ ve ‘lider’ olduğunu hissetmek  de büyük çocuk olmanın avantajlarından.
Ortanca çocuk için sandviç olmak zorKimilerine göre en zor pozisyon ortancanın. Ortanca hep arada kalıyor, bir nevi sandviç olma durumu var. Ortancanın, büyük ve küçükle yarışması, onların içinde yer edinmesi gerekiyor ve bu nedenle daha uzlaşmacı oluyorlar. 
Ortanca çocuk, her zaman kendinin en az sevildiğini hisseden çocuktur. Kendini büyük kardeşi kadar önemli hissedemez ve küçük kardeşi kadar da sevildiğini bilemez; sürekli kendini kanıtlama çabası içine girer. Ortanca çocuk, ilk çocukla ayni cinsiyette ise kendine bir yer edinme mücadelesi daha fazla olacaktır. Ortanca çocuğun en büyük problemi değer verilmediği hissine kapılmaktır. Kimlik problemi yaşarlar: “en büyük kardeş en başarılımız, en küçük en sevilenimiz, peki ben neyim ?”. Anne-babanın  ona aile içinde en az diğer kardeşler kadar önemli bir yeri olduğunu hissettirmesi gerekir.

Getir-götür işleri küçüklere kalıyorTabii küçük çocukların da şikayet ettikleri alanlar var, kardeşlerinin eskilerini giymek zorunda kalmak, sürekli abisi-ablasıyla kıyaslanmak, büyük kardeşin altında ezilmek, ‘sen sus, küçüksün’ denmek, evde getir-götür işi yapmak gibi. Ama küçük çocuklar çoğunlukla hem abiden hem abladan harçlık almak konusunda son derece mutlu. 3 kardeşin en küçüğü K.Y. “Eğer ailenin en küçüğü iseniz ve diğer kardeşlerle aranızda yaş farkı varsa çok şanslısınız demektir. Herkes sizi çok sever, 30 yaşına da gelseniz size çocuk muamelesi yapılır. Bu hem iyi hem kötü ama genelde hatalarınız hoş görülür. Bayramlarda el öper ve iyi para toplarsınız. Abinizin ablanız sizin yerinize mücadele vermiştir ve kazanılmış bazı haklar vardır. Mesela eve geç gelme konusunda sizin mücadele vermenize gerek kalmamıştır, ayrıca sizi savunan bir ablanız vardır. Ama küçük çocuk olmanın şöyle kötü bir tarafı vardır. Tüm bakkal işleri ve çöp dökmeler size patlar“ diyor.
  En çok şımartılan ve ilgi gösterilen küçük kardeş benmerkezci olma ve kendini diğer kardeşlerinin yanında yetersiz hissetme eğilimindedir.

Tek çocuk olmak ise ilk bakışta ideal pozisyon gibi görünüyor. Anne-babanın ilgisi, alakası hep sizin üzerinizde ve hep de öyle kalacak. Bu nedenle kendinizi biraz fazla beğenmiş olabilirsiniz ama kalabalık ailelerde kardeşleri ile rekabet etmek zorunda olan çocukların karşısında rekabeti öğrenemediğinizden zayıf kalacağınız kesin.
Kardeş sıralamasına göre meslek seçimine gelince;
Psikolog Aylin Sezer, “Yapılan araştırmalara göre ilk çocukların daha çok yüksek eğitim seviyesi gerektiren, tıp, hukuk ve mühendislik gibi alanlar seçtiklerini gösteriyor, devlet başkanlarının genelde ilk çocuk olduklarını ortaya çıkarıyor.
Ortanca çocuklar, ailede genelde ara bulucu rolleri üstlendikleri için, yetişkin yaşamlarında da aynı rolü devam ettirip, iletişim ve ilişki becerilerini kullanabilecekleri meslekleri seçiyorlar. Ortanca çocuklar hemşirelik, polislik, itfaiyecilik ve alet kullanmayla ilgili işler seçiyorlar.
Ailenin küçük çocukları ise, sevimlilikleri, cana yakınlıkları ve espritüellikleriyle kendilerini ifade edebilecekleri işlere daha yatkın oluyorlar. Diğer kardeşlerine göre daha yaratıcı da olan küçük çocuklar, daha sanatsal ve dışarıda yapılan işlere yöneliyorlar. Gazetecilik, reklamcılık, sanatçılık, atletlik, küçük çocukların daha başarılı oldukları iş alanları” diyor.(Kaynakça Burcu Özçelik Sözer,elifgurtan.wordpres.com)
Kardeş Sırasının Kişiliğe Etkisi Kardeş Sırasının Kişiliğe Etkisi Reviewed by Daha Mutlu Yaşam on Aralık 10, 2016 Rating: 5

45 yorum:

  1. Bu dediklerinizin hepsi doğru. İlk çocuğum ve bütün özellikleri taşıyorum. Tabi ki Ceoluk hariç :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Belki bir yerlerde sıkışmıştır yöneticilik özelliğiniz :)

      Sil
  2. Aynen Yağmur Tozu'na katılıyorum :)
    Her ne kadar anne olduktan sonra "ilk çocuk" negatifliğimde azalma olsa da tespitler çok doğru!
    Elinize sağlık...

    YanıtlaSil
  3. blog keşif etkinliğinden geldim , bende beklerim... sevgiler....
    wwww.soslubadem.blogspot.com.tr

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sizi de takip listeme aldım.Blogda henüz çok yeniyim.Sevgiyle kalın :)

      Sil
  4. Bir küçük çocuk olarak neredeyse hiç uymuyorum :)) araştırmalar doğrudur ama bazen büyüğün sorumsuzluğundan dolayı abla gibi büyüyebiliyor küçük çocuklar.. büyüğün yapamadığı bir çok şeyi yapmak zorunda hissediyor..

    Sevgiler.. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tabi istisnalar mutlaka vardır ama genel eğilim olarak yapılan bu araştırmanın yüksek oranda tutarlı olduğunu düşünüyorum.Tabi ki kişilik gelişiminde bir çok faktör de çok önemlidir :) Sevgilerimle :)

      Sil
  5. Okuyunca büyük kızıma fazla mı yükleniyorum acaba dedim ??

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gerçekten objektif olarak düşünmeye çalışın.Çok yükleniyorsanız,sorumluklarını azaltın derim :)

      Sil
  6. Sandvic olma durumu çok güldürdü beni :)
    Ama ben tam bir ilk çocuk özellikleri taşıyorum ... İş hayatında ceo kadar olamasam da ciddi yöneticilik sorumlulukları ile de bunları taşıdım ....
    Tespitlerin çoğuna katılıyorum ... Çünkü çoğu bizim ailede mevcut ;)
    Emeğine sağlık arkadaşım
    Sevgiler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet ortanca çocuk olan ablam da bu tabire katılmıştı.Beğenmenize sevindim :) Sevgilerimle :)

      Sil
  7. Çok güzel bir yazı olmuş :)

    YanıtlaSil
  8. Gerçekten öyle yaaa :) ortanca olmak istemezdim sanırım. İlk çocuğum ben de ve kurallara falan aşırı uyarım yani :) kardeşim de tam bahsettiğiniz gibi, sanatsal açıdan daha iyi oldukları da doğru :) çok keyifli bir yazıydı. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim beğendiğiniz için :)

      Sil
  9. Aynen dedileriniz doğru hislerime tercüman oldunuz biz 3 kardesiz benden küçük 2 tane erkek kardeşim var her yaptığına küçük o diyorlar sonra anne baba kavgasından bahsetmişsiniz gerçekten öyle bana patlıyorlar yada bir şeye sinirlendiklerinde yine bana patlıyorlar alışmak zor yediremiyorum kendime grupta bu paylaşımı görünce hemen girdim ellerinize sağlık

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben de son çocuğum ve hala bir türlü büyüyemedim :) Teşekkürler :)

      Sil
  10. Kardeş sırası, kardeşler arası ilişkiler, anne-babanın davranışları gerçekten önemli.
    Ben büyük çocuktum. 4 kardeştik.Benden sonraki kardeşimle aramızda 1.5 yaş fark vardı.
    Diğer iki kardeşimle 6 ve 7 yaş. Belki kişiliğim de uygundu. Hep sorumluluk alan, olgun çocuk kimliğinde oldum. Ama bu durumdan hiç şikayetçi olmadım.
    Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hep sen ablasın abisin deyince çocukluğunu da yaşayamıyor bazen büyük çocuklar :( Sevgiyle kalın :)

      Sil
  11. Aile toplumumuzun en önemli yapı taşı tabii. İlk çocukla anne de anneliği öğreniyor. Bu aşamada ilk çocuğun üzerine daha da bi gidiliyor. Aman herşeyi öğrensin aman iyi yesin vb. İkinci çocukta ebeveynler daha da bilinçli oldukları için tecrübeleri ile hareket ediyorlar.. Çokça şey yazabilirim buraya ama bu yazıyı mobilden okuyup yorum yaptığım için uzunca yazamadım. Sürekli kelimeleri yanlış yazıyorum çünkü. Çok faydalı bir paylaşım oldu. Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Annelik de yaşanarak öğreniliyor sanırım.İlk çocuklar o yüzden biraz dezavantajlı gibi :( Teşekkürler :)

      Sil
  12. Büyük çocukların ülke liderliğine kadar yükselmelerini ilginç buldum. Sorumluluk duygusunun gelişimiyle ilk çocuk olmak arasında doğrudan bir bağlantı varmış demek ki.
    Paylaşım için teşekkürler. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dilerim faydalı olmuştur.Sevgiyle kalın 😍😍😍

      Sil
  13. Ah ah abla olmak çok zorrr zanaat.
    Bazen anne sanırlar bir de seni,çocukluğunu,gençliğini yaşayamazsın.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Son çocuk olarak da büyüyememek ve ailenin size hep tecrübesiz gözüyle bakması da kötü :)

      Sil
  14. hep kaderidir büyük çocukların ''ama sen büyüdün artık'' lafını işitmek...
    savunmasıysa hep geçiştirilir...
    '' ben onun yaşındayken de büyüktüm ! o niye küçük! '' :))

    YanıtlaSil
  15. Ortanca oglum gercekten bu sandviç durumunu yasiyor. Elimizden geldigince ona özel zaman ayirmaya çalissak da günlük hayatta kolay olmuyor bu duygularini engellemek.

    YanıtlaSil
  16. Yazın başında mail üyeliği yapmamış ve bu yayını kaçırmışım Yurdagül. Bendeniz sandviç, o kadar güldüm ki. Ama iyiydi sandviç olmak aslında.Gözler fazla üstünde ve takipten kaçabiliyorsun. Değerini kendi çabanla ispatlamaya çabalıyorsun. Kıskançlığımın kaynağı oradan geliyor demek. Ablama çok özenirdim ki, yazılanları aynen yaşadı. Annem babam öldükten, kendisi vefat edene kadar elini üstümüzden hiç çekmedi. Teşekkürler kızım. Bu yazı ve bilgilerle bizi buluşturduğun için. Sevgiler :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sağ olasın ablacığım.Ben de senin son yazını okudum.Yapacak yorum bulamadım :( Üzgünüz :(Dilerim bu şiddet ve terör sona erer :(

      Sil
    2. Olsun canım. Ne düşünebileceğini bilirim en azından . Hakkımızda hayırlısı kızım...

      Sil
    3. Bazen yorum yazmasamda düzenli okuyorum sizi.Sevgiyle kucaklıyorum :)

      Sil
  17. noldu yaaa senin blogdaki yazıların sırası karışmııış, site haritası da çalışmıyoooo yine blogevinde tadilat yapıyon galibağası :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. altı ay önceki yazıların dün yazmışsın gibi geliyoooo karışmış yazıların tarihlerii :)

      Sil
  18. ahhh aahhhhh...
    Nobel ödülü alacak kadınmışım da sonradan genlerimle oynamışlar ahahahaaa :)
    Şaka bir yana, tespitler gerçekten doğru...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Adler baya uğraşmış bunları bulmak için :)

      Sil
  19. Eski bir yazıyı yeni okudum ama çok keyif aldım 😁. Bir ortanca çocuk olarak hem kardeş hem abla olma duygularını fazlazıyla yaşadım. Hala da kardeşime ablalık yapıyorum ama bazen abimede ablalık yapıyorum 😁.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben size cevap yazmayı unutmuşum yaaaa.Çok özür dilerim.Adler'in kuramında çok önemlidir bu sıra :)

      Sil
  20. Kazanın dibi olarak küçüklerle ilgili söylediklerinize katılıyorum.Bizim büyük olan tam tersi çok kuralcı değildir.Ortancada tam bir ortalığı karıştırandı ama büyünce tam tersi sandviçinizden oldu 😃 güzel bir yazı hakkaten

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Beğenmenize sevindim :) Ben de severek ve gülümseyerek yazmıştım :)

      Sil

Blogger tarafından desteklenmektedir.