Ana içeriğe atla

Engelli Sorunları ve Çözümleri

3 Aralık Uluslararası Dünya Engelliler Günü.Yapılan istatistikler ülkemizde 8,5 milyon civarında engelli insan olduğuna işaret ediyor.Hepimizin gelecekte ne olacağı belli olmaz.Ben de 2014 yılında geçirdiğim trafik kazasından sonra sağ kolumda %10 civarında hareket kısıtlılığıyla yaşıyorum.Neyse ki solağım :) 
 Engellilerin sorunları ve çözüm önerileriyle ilgili http://engelliler.gen.tr/ sayfasındaki bir yazıyı sizinle paylaşmak istiyorum.Ayrıca ara sıra bu sayfayı ziyaret etmenizi öneriyorum.
Engellilerin Karşılaştığı Sorunlar:


Fiziksel Sorunlar
Altyapı - Üstyapı sorunları ve Çözüm Önerileri 

Dünyada 600 milyonun üzerinde engelli var bu da dünya nüfusunun neredeyse 10/1 ‘i demek, bu yüksek bir rakam… 600 milyon insanı sırf hareket kabiliyeti kısıtlı diye toplumdan soyutlamak son derece yanlış ve utanç verici bir durum. Bu konuda en hızlısından önlemler almak ve bunları yasalarla uygulanabilir kılmak gereklidir. Engellilerin özellikle evinden dışarı çıkabilen engellilerin karşılaştığı temel sorunlardan başlıcası altyapı ve üstyapı sorunlarıdır. Altyapı ve Üstyapı sorunları deyince anlamamız gerekenler konaklama, barınma, tatil, yollar park ve bahçeler vb alanlardır. 
İlk olarak Engelli bireylerin de engeli olmayan bireyler gibi doğuştan birtakım haklar getirdiklerini artık anlamamız lazımdır. Belediye başkanı şehrin bir ucundan diğer ucuna rahatlıkla gidebiliyorsa bunu engelli vatandaşımız da yapabilmelidir. Bunun için tavsiyem Belediye başkanının ya da görevlendireceği kişinin tekerlekli sandalye ile yola çıkmasıdır! Evet bu gerçekten yapılmalıdır. O zaman ortaya gerçek sorunlar çıkacaktır. Yüksek kaldırımlar, Bölünmüş geçişi olmayan yollar, umursamaz insanlar tüm bunlar karşılaşacağımız sorunlardan bazıları…

Aklımızın yettiğince ve dilimizin döndüğünce bazı çözüm önerileri sunmak istiyoruz. Öncelikle tekerlekli sandalye kullanan tüm engellilerin kimseye ihtiyaç duymadan hareket edebilmeleri için tüm kaldırımlara rampa konulmalıdır. Parklar ve bahçeler engellilerin kullanabileceği şartlarda oluşturulmalıdır. Hatta birçok belediye engelli çocuklar için engelli parkları oluşturmakta ve çok güzel sonuçlar almaktadırlar. Bu konuda destek almak isteyenler Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile irtibata geçebilirler. Park ve bahçeler insanları dinlendiren mekanlardır ve inanın her engelli doğaya aşıktır. Çünkü tek istekleri doğal olmak ve öyle kabul edilmektir. Yapılan her kamu binası, her umumi tuvalet ve umuma açık her yer engellilerin kullanımına uygun olmalıdır. Şahsi fikrim ve kural olarak kabul ettiğim uygulama şudur. 

“Kamuya ait her yapı engelliye uygun olmalı, Özel kişilere ait her yapının da 8/1’i engelliye uygun olmalıdır.” Bu ne demektir biraz açayım Eğer Müteahhit isen ev yapıyorsan 8-10 evinden birini engelli vatandaşlarımıza uygun dizayn etmelisiniz! Umumi tuvaletlerde en az 1 adet engelli lavabosu bulunmalı, Devlete ait her kurum ise engellilere uygun olmalıdır. Orayı sadece 3-5 engelli kullanacak olsa bile… Çünkü bu bir haktır. Tatil köyünüz varsa Engellilerin kullanabileceği odalar ve yollar inşa etmelisiniz. 




Ulaşım sorunları ve Çözüm Önerileri 

Merdivenler: Engellilerin kabusu diyebilirim, merdivenlerin yanına muhakkak engellilerin kullanabileceği şekilde rampa vb yapılar konulmalı ki engelli vatandaşlar kullanabilsinler

Toplu Taşıma Araçları: Engellilerin en büyük sıkıntılarından biri de otobüsler… Engellileri taşımak için gereken rampa ya da asansörlerin bulunduğu otobüs sayısı o kadar az ki bunlarla yolculuk yapmak için önce o otobüsleri bulmak lazım… En kısa sürede sayısı arttırılmalı. Bu konuda başka bir önerimiz ise çok yavaş asansör sistemleri yerine hızlı açılıp kapanan rampalarla bu işin yapılması yönünde olacaktır. 

Engelli Araçları: Engelli araçlarını almak satmak değiştirmek oldukça zor bu konuda yasal düzenlemelerin derhal yapılması şart aşağıda belirttiğimiz gibi engelliler arabalarını herkesten alıp herkese satabilmeli 

Park yerleri Sorunu: Geçen izlediğim bir filmde Engelliler için park yerleri olduğunu ve oraya park eden bir Amerikalının polisten park cezası yediğini gördüm hem de tüm park yerleri boş iken… Park yeri bulamadığı için dışarı çıkamayan engelli şoförlerimizi sosyal hayata kazandırmalıyız

Engelli Plakası: Engellilere verilen Plakalardaki işaretler kaldırılmalı engellilere ait arabaları başkalarının kullanamaması ve engellilerin adeta engelli olarak fişlenmesi çok saçma! O arabayı Engelliler herkese satabilmeli (eğer uygunsa) ve herkesten de istediği arabayı alabilmelidir.

Taksilere alınmayan engelliler: Taksi Odaları Başkanları, taksi şoförlerini uyarmalı ve engellileri arabalarına almayan şoförler olursa ceza kesileceğini şoförlere bildirmeli bu kararlar oda karar defterlerine yazmalı ve bu cezaları tahsil etmelidir.

Engelli Şoförler: Bazı engelli şoförlerin hareket kabiliyetleri sınırlı olduğundan yavaş hareket edebiliyorlar. Ya da araçtan inemedikleri için belli durumlarda sıkıntı yaşayabiliyorlar. Bu durumlarda diğer şoförlerden çok kötü laflar işitebiliyorlar bu konu toplumsal bir sorun ve tedavisi eğitimle mümkündür. 


Sosyal Sorunlar 

Negatif Ayrımcılık ve Çözüm Önerileri 

Bu konuda en çok sorun işe alımlarda yani istihdamda yaşanmakta işverenler, işyerinde engelli birini görmek istemiyorlar. Çünkü birçoğuna göre önemli olan daha çok para kazanmak ama bilmedikleri bir nokta var o da engellilerin daha zor şartlarda çalışmalarına rağmen işlerini sağlıklı bireylere göre çok daha iyi yapmaları… Çünkü engelli bir birey için iş sahibi olmak Özgüvenli olmanın öncelikli koşullarından biri bu bakımdan engelliler işlerine engeli olmayan bireylerden daha sadıklar. Ama işverenlerdeki önyargılar engellilerin sorun çıkaracağı vb tarzdaki düşünceleri engellilerin iş bulmalarını zorlaştırmaktadır.
Bu konuda mevcut yasadaki engelli çalıştırma oranı arttırılmalı ve yasa işler kılınmalıdır. Mevcut yasa şöyle der:

Sayılı Yeni İş Kanunu

Özürlü, eski hükümlü ve terör mağduru çalıştırma zorunluluğu


MADDE 30. - İşverenler elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerinde her yılın Ocak ayı başından itibaren yürürlüğe girecek şekilde Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranlarda özürlü ve eski hükümlü ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ek 1 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca istihdamı zorunlu olan terör mağduru işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin toplam oranı yüzde altıdır. Ancak özürlüler için belirlenecek oran, toplam oranın yarısından az olamaz. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır. 

İlköğretimden itibaren engelli bireylere karşı nasıl davranılması gerektiği öğretilmelidir. Bununla ilgili etkinlikler yapılmalıdır.

Sosyal red, acıma ve eksik görme sorunları ve çözüm önerileri 

Henüz çok küçük yaşlarda belleğimiz işlemeye başlar, neye nasıl davranacağımız çok küçük yaşlardan itibaren öğrenmeye başlarız. Sevgi gören sevgiyle büyüyen çocuklar, ya da ailesinde engelli bulunan çocuklar büyüdüklerinde engelli bireylere engelsiz bireyler gibi davranabiliyor onları kabulleniyor. Fakat birilerinin altında kalmış ezilmiş, sevgisiz büyümüş, bulunduğu mevkiye hak etmeden gelmiş insanlar, engellileri dışlayabiliyor hatta bir çok sosyal sorun bu tür insanlar tarafından oluşturuluyor çünkü güç başkalarındayken onlar ezildi, ellerine fırsat geçince bu insanlar “şimdi güç bende artık ben ezmeliyim” şeklinde düşünüyorlar. Bu maddi konum, kariyer ya da engelli olmamak olsun içinde bulundukları aşırı kompleks onları bilinçaltında böyle yönlendiriyor. Hala çok acizler ama farkında değiller. Bu tür acıma, sosyal açıdan kabul etmeme, arkadaşlık kurmama, aşağılama, alay etme vb sorunların hallolması için anne babaların eğitimli insanlar olması gerekiyor. Okullarımızda engellilerle ilgili ciddi müfredatlar konması gerekiyor ayrıca bu müfredatın etkileşimli bir şekilde öğrenciye aktarılması gerekiyor ki faydası olsun yoksa engelliler gününde panoya astığınız 5-6 sayfa yazıyı kimse okumaz! Devlet yasaları oluştururken bu tür ayrımlara giderek suç işleyenleri iki kat daha ağır cezalandırmalı ki topluma bunun ne derece yanlış bir şey olduğu aktarılabilsin…

Ekonomik Sorunlar 

Aile desteği açısından ekonomik sorunlar 

Ülkemizde birçok aile engelli bir evlada sahip, birçoğu bunu bir ceza bir kısmı sınav bir kısmı da şans olarak görüyor. Şunu herkes kabul ediyor engelli bir evlat büyütmek çok zor. Engelliler de bunun farkındalar ve birçoğu sonsuz şükran duyuyorlar ailelerine ama tüm aileler böyle karşılıklı sevgi ve şefkat hisleri ile dolu değil. Ailesi tarafından önemsenmeyen bir kenara itilmiş sadece karnı doyurulan birçok engelli mevcut ülkemizdeki engelli sayısı net bilinmiyor çünkü bu şekilde evden çıkarılmayan hatta gizlenen o kadar çok engelli var ki! Bu engelliler bırakın ekonomik hakları yaşamak için yeterli haklarını bile zor elde ediyorlar. (Yeri gelmişken devlet bu engellileri de belirlemek için en azından muhtarlıklar bazında bir çalışma başlatmalıdır) Engellilerin bir çoğu ailelerinin ekonomik durumları ile paralel olarak ekonomik kaynaklara sahipler. Büyük bir kısmı çalışmıyor ve büyük bir kısmının finans kaynakları aileleri tarafından karşılanıyor. Bu noktada ailelerin engelli bireyler için ayırdıkları bütçe engelli bireylere yetmeyebiliyor. Engelli bireyler bir süre sonra yük olarak görülmeye başlanabiliyor… Çözüm engelli maaşlarının iyileştirilmesidir. Aşağıdaki başlıkta değindik

Devlet desteği açısından ekonomik sorunlar 

Yukarıda sayılan tüm bu sorunları aşmak için yine elini taşın altına koyması gereken tüzel kişi olarak devlettir. Devlet herkese iş bulamaz ama engellilere hatırı sayılır bir maaş bağlayarak onların toplumdan soyutlanmalarını engelleyebilir. Böylece aileye yük olunmaz hatta katkı bile sağlanabilir. Ayrıca altını çizerek söylüyorum devlet engelliler çalıştığında maaşlarını kesmemelidir. Yoksa engelliler kolay olanı seçip çalışmayabilirler. Hiç kimse de onların aldığı maaşı kıskanmamalıdır. Engelli birey doktor olmuşsa aylık gelirine engelli maaşı da eklenmelidir. Engelli kişi fabrika işçisi olmuşsa engelli maaşı da aylığına ek olarak verilmelidir. İşte o zaman engellilere duyulan saygı artar yukarda bahsettiğimiz sosyal sorunlar azalır. Engelliler o zaman daha rahat evlenir daha sosyal olur daha rahat iş bulur daha kolay iletişim kurar ve daha çok mutlu olur.

Sonuç: 

Tüm engelliler için Devlet garantisi, yüksek maaş, pozitif ayrımcılık, yeterli ulaşım konaklama ve barınma imkanları sağlanabilir. Örnekleri ile açıklamaya çalıştık zor ama yapılabilecek şeyler eğer yapılırsa Türkiye Engellilerin topluma kazandırılması konusunda örnek ülke olacaktır.
Beyinlerimizdeki engeli kaldıralım engelsiz bir dünya için elele verelim.

Yorumlar

  1. Geçmis olsun canim. Ben de Avusturya ya geldigimde anladim ülkemizde ne kadar az seyin lütufmus gibi yapildigini.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Olması gereken aslında :) Teşekkürler :)

      Sil
  2. Keşke engelliler için daha iyi yollar vb şeyler yapılsa.. 😊

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Eskiye göre biraz daha iyileştirme var ama yeterli değil...

      Sil
  3. Engelliler mutlaka hayatın içinde olmalılar. Evden çıkmalılar. Dışarısının da onlara uygun hale getirilmesi gerekli.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yaşam koşullarına uygun ortamlar hazırlanmalı.Dediğiniz gibi hayatın içinde olmalılar :)

      Sil
  4. Dün internette dolaşıyordu, bir yazı.... Öylelatlarının önce gitmesidir." gerçekti , acı gerçek. Diyordu ki;

    "Tüm annelerin korkusu evlatlarının kendilerinden önce ölmesidir. Engeli annelerinin korkusu da evlatlarından önce kendilerinin gitmeleri."

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Trajik ama engelli ailelerinin çoğu bunu yaşıyor sanırım :(

      Sil
    2. Nette dolaşan yazının gerçeği benim Acemidemirci ,
      Şu tarihte ben kaç , o kaç yaşında olacak hesapları yaparım arada, bugün ben 48 , oğlum 19 yaşında . Yarınlar ne getirir bilemem ama benden sonraya kalmasın koca bebeğim.
      Engelli ailesi olunca, pek çok konu ve olayın içinde oluyoruz. Sizde gayet güzel anlatmışsınız .Yollar , kaldırımlar, merdivenle ulaşılan asansörler say say bitmez . Hastanelerde engelli önceliği varken ısrar etmezsen giremezsin , beklersen bezini değiştirmek zorunda kalırsın ama nerede ? Küçük çocuklar için emzirme odaları uygun , bizim için değil . Hastanelerde buna uygun alanlar olmalı halbuki .
      Her şeyden öncede zihinlerdeki engellerin kalkması lazım .

      Sil
    3. Teşekkürler değerli yorumunuz ve katkılarınız için :)

      Sil
  5. İstanbul gibi bir şehirde bence engellilere çokta iyi davranılmıyor .Özellikle görme engellilerin yürümesi için yapılan parkurlara arabaların park edilmesi benim sinirlerimi alt üst ediyor.Güzel bir paylaşım olmuş arkadaşım

    YanıtlaSil
  6. Yurdagül hanım güzel günler dilerim. Makaleyi okuduğumda zihnimde hep yer eden bir soru vardı. Kendi yazılarım hep uzun olduğunu düşünüyordum. Bu makaleyi okurken kendi yazılarımı okur gibi hissettim. Önce okudum yorum yapmak istedim. İşim olunca çıkma istedim. Aklım hep burada kaldı. Böyle güzel bir makaleye yorum bırakmadan olmazdı. Konunu içine girdikçe ayrıntılar sorunlar çıkıyor. İnsan yazarken kendini kaptırıyor gidiyor. Bu sorunlar aslında küçük bir damla.Birleşince okyanuslar oluşur. Bir tane yürekli bir insanın ağzından çıkacağı bir iki kelime bütün bu sorunları bir kalemde bitirmesine neden olacak. Yapılması imkansız olacak bir şeyler değil inanın. Nedense bizler imkansız hale getiriyoruz. Bir engelli olarak bu güzel paylaşımınız için tebrik ediyorum. Bütün herkesin baştan sonuna kadar okumasını dilerim.
    Saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aslında yazılarımı uzun tutmayı pek tercih etmiyorum ama bu kadar önemli konu üstün körü geçilemezdi.Gerçekten okumak isteyen okur zaten diye düşündüm.Dilerim bu konuda daha bilinçleniriz.Teşekkür ediyorum ben de size :)

      Sil
  7. Bizde yakın bir zamanda kayımvalidem için ev aradık. Merdiven çıkma sorunu olduğu için asansörlü ve girişi merdivensiz ev arıyorduk. Bir hayli zorlandık. İlanlarda bir ev bulmuştuk. Asansörlü yazıyordu. Gittik baktık ki asansör örümcek bağlamış. Sanki yıllardır kullanılmıyor. İnsanların böyle düşüncesizce ilanlar vermesi de çok can sıkıcı. İnsan malesef başına bir şey gelmeden hiçbir şey anlamayacak.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hastanelerde de laf olsun diye kaliteden düşük puan almamak maksadıyla yapılan ama engellilere yararı olmayan,işlevsiz o kadar çok şey var ki :(

      Sil
  8. Yazınızı aldığınızı belirttiğiniz engelliler.gen.tr. platformunu ziyaret ettim. Gerçekten çok yararlı bilgiler var. Diğer yazılarınızda olduğu gibi yazıyı karikatürlerle desteklemek çok iyi olmuş.
    İnanıyorum ki engellilerin durumunu hassasiyetle ele almak lazım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Platformun da reklamını yapayım istemiştim,demek ki olmuş :) Engellilerle ilgili önemli bir site orası.Teşekkür ederim incelediğiniz için :)

      Sil
  9. of ya gerçekten ne zor bizde engelli olmak kuzey avrupada filan yaşamak lazım yaaa.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Engellilerle ilgili biraz iyileştirme yapıldı ama yine de çok yetersiz :(

      Sil
  10. İlk karikatür ne kadar anlamlı olmuş, gerçekten de evler yapılırken engelliler hiç düşünülmüyor, zaten nerede düşünülüyor ki? :( hastaneye gidiyorsun düşün engelli olmana gerek yok mesela bacağın kırılmış. Ortopedi servisi 3. katta!!!!
    Kalemine sağlık canım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben de trafik kazası geçirdiğimde ortopedide yatarken daracık tuvaletlere giremiyorduk :( Umarım Ankara Numune Hastanesi bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmıştır artık.Teşekkür ederim :)

      Sil
  11. Enine boyuna tam tekmil bir yazı olmuş Yurdagül kızım. Ne kadar detaylı ve önemsenmesi gereken bir konu. Benim de sağ kolum omuz başından paramparça kırılmıştı oğlumun vefatında, onu kurtarmak isterken. Çok dar açıda kaldırabiliyorum ve biraz fazla çalıştığımda çok ağrıyor. Ya bacağımda, kalçamda olsaydı? İşte engelli idim şimdi. Çok uyarıcı farkındalık yaratıcı bir yazı olmuş. Kutlarım seni kızım. Sevgilerimle :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kısa bir yazı olsun istemedim.Zaten yüksek lisansta engellilerle ilgili araştırmalar da yapmıştım.Bu yazının da etkili olmasını diliyorum.Sevgiyle kucaklıyorum seni ablacığım :)

      Sil
  12. Türkiye'de engelsizler için bile yaşam zorken:( Benim bu konulara canım çok sıkılıyor:( Kaleminize sağlık... Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Farklılıklarımızı kabul ederek anlayışla inşallah daha iyi şeyler yaparız :) Teşekkürler :)

      Sil
  13. Çok şükür sosyal medya vesilesi ile farkındalıklar artıyor. Ama daha çok somut adım atılmalı elbette. Sevgilerimle Yurdagül hanımcım ❤

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Eskiye göre daha iyi bence de :) Teşekkürler efendim :)

      Sil
  14. Hayırlı günler Yurdagül hanım blogda her hangi bir mail adresi göremedim,sizden mail bekleyeceğim:degmesinyagliboya@gmail.com

    Sevgiler:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Mail adresimi yazmayı unutmuşum tabi ki :) yurdaasli@gmail.com Teşekkürler :)

      Sil
  15. Yurdagül abla sizin makalelerinizin uzun olduğunu demek istemedim. Kendi makalelerim uzun olduğunu düşünüyordum. Okuyucularım sıkılmasını istemesem de sizin dediğiniz gibi konu içeriği bakımından üstün körü geçemiyorum. Engelliler ile makaleleri okuyunca uzun yazmadığımı gördüm. Olması gereken neyse o artık içim daha rahat.Bunu için teşekkür etmek istedim. engelliler.gen.tr. platformunu benim için çok faydası oldu. Halen zaman zaman girip bilgilenmeye çalışıyorum. Ben de ziyaret etmelerini tavsiye ederim.
    Saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bazen yazarken yanlış anlaşılmalar olabiliyor :) Sorun değil,niyetler iyi olduktan sonra :) Tavsiye ettiğim platformu okuyup incelemen de çok hoşuma gitti :) Sevgilerimle :)

      Sil
  16. Yurdagül abla anlayışın için teşekkür ederim.
    Saygılarımla:)

    YanıtlaSil
  17. İlk karikatür ne kadar anlamlı. Daha bugün annemle konuştuk bu durumda ki ailelerin yaşadıkları zorluklar ve engelli vatandaşlarımızın yaşadığı zorluklar açısından. Hep derim annelerin, babaların elleri bir kez öpülecekse, engelli çocukları olan anne ve babaların elleri iki kez öpülmeli diye. Türkiye de engelli vatandaşlarımızın kaliteli bir yaşam standardı sürmesi ne yazık ki imkansız. Zor olan şartları daha da zorlaştıran sosyal olmayan bir yapı. Sosyal devletin en büyük görevi vatandaşlarına refah, huzur ve belli bir standart da yaşam kalitesi sunmaktır. Peki sunuyormu tabii ki koskocaman hayır. Abdullah'ın bloğunda yaptığı ankete verdiğim cevap gibi HAYIR!..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok eksiğiz ama bu konuda projeler var biliyorum ve umutluyum :)

      Sil

Yorum Gönder